గడప దాటని గెలుపు | Telugu Story

 

కామాక్షి బాల్యం అంటే రంగురంగుల ఆటపాటల సమాహారం కాదు. ఆమె జ్ఞాపకాల దొంతరల్లో పుస్తకాల వాసన అస్సలు లేదు. అక్షరాల పొత్తు అసలే లేదు. ఆమెకు తెలిసిన చదువల్లా.. పెరట్లో వంగి పూలు కోయడం, అలికిన ముంగిట్లో ముగ్గులు దిద్దడం, అమ్మ వెనుక తిరుగుతూ వంటింటి పనులు గమనించడం. 

ఆమె దృష్టిలో పాఠశాల అంటే ఊరి పొలిమేరల్లో, ముళ్ల పొదల మధ్య ఏకాకిగా నిలబడ్డ ఒక పాడుబడ్డ భవనం మాత్రమే. ఆ భవనం కిటికీల్లోంచి వినిపించే ఎక్కాల చప్పుడు ఆమెకు ఏదో అపరిచిత లోకం నుంచి వినిపించే మంత్రాల్లా అనిపించేవి.

ఎనిమిదేళ్ల ప్రాయం.. ఆ వయసులో కామాక్షి చేతులు చింతపిక్కలతోనో, గుజ్జనగూళ్లతోనో ఆడుకోవాలి. కానీ ఒక సాయంత్రం, ఆమె జీవితం ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. 

ఊరి నుంచి వచ్చిన నలుగురు పెద్దమనుషులు, తండ్రితో కలిసి అరుగు మీద కూర్చుని ఏవో లెక్కలు మాట్లాడుకున్నారు. ఆ రాత్రి అమ్మ కామాక్షిని దగ్గరకు తీసుకుని, నుదుటి మీద ముద్దు పెట్టి ఏడ్చినప్పుడు.. ఆ కన్నీటి చుక్కలో తన బాల్యం కరిగిపోతోందని ఆ చిన్నారికి తెలియదు.

పెళ్లి చూపుల రోజు.. కామాక్షికి ఆ రోజు గుర్తుంది. కొత్త పట్టు పరికిణి కట్టి, జడలో మల్లెపూలు తురిమి, కాళ్లకి పారాణి పెడుతుంటే అద్దంలో తనను తాను చూసుకుని మురిసిపోయింది.

 కానీ ఆ గదిలోకి వచ్చిన పరందామం గారి గంభీరమైన రూపం, ఆయన కోరమీసం చూసి భయంతో అమ్మ కొంగు చాటున దాక్కుంది. ఆయన పక్కనే ఉన్న ఆయన తల్లి.. అంటే కామాక్షి కాబోయే అత్తగారు.. ఆమె చూపులు కామాక్షిని నిఖార్సైన తూకం వేస్తున్నట్టుగా ఉన్నాయి.

పెళ్లి పీటల మీద కూర్చున్నప్పుడు.. ఆ హోమగుండం పొగ, ఆ మంత్రాల హోరు మధ్య కామాక్షికి తెలియకుండానే నిద్ర ముంచుకొచ్చింది. 

సరిగ్గా అదే సమయంలో అత్తగారి నుంచి ఒక పదునైన చూపు ఆమె మీద పడింది. ఆ చూపులో కోపం లేదు, కానీ ఒక రకమైన శాసనం ఉంది. 

ఆ ఒక్క చూపుతోనే కామాక్షి తన నిద్రను మింగేసి, బిగుసుకుని కూర్చుంది. పదమూడు ఏళ్లు కూడా నిండకుండానే, పసుపు కుంకుమల భారం ఆమె పసి మెడపై వాలింది.

అప్పగంతల సమయం వచ్చేసరికి.. అమ్మ గొంతు మూగబోయింది. తండ్రి కళ్లలో నీళ్లు సుడులు తిరుగుతున్నాయి. "చూడు తల్లీ.. భర్త ఇల్లే నీకు స్వర్గం. ఆ గడప దాటడమే నీ పరమార్థం. అత్తగారి మాటే వేద వాక్కుగా బతకాలి" అని అమ్మ చెప్పిన మాటలు, కామాక్షి గుండె లోతుల్లో ఒక మౌన శాసనంలా ముద్రించుకుపోయాయి. 

కన్నవారి ఇంటి వాకిలి దాటి, అత్తవారింటి గడపను తన జీవితంగా మార్చుకుంటూ కామాక్షి ఆ పల్లకి ఎక్కినప్పుడు.. ఆ ఊరి చెరువు గట్టు మీద ఉన్న వేప చెట్లు కూడా నిశ్శబ్దంగా వీడ్కోలు పలికినట్టు అనిపించింది.

పరందామం గారి ఇల్లు ఒక కోట లాంటిది. పెద్ద టేకు తలుపులు, వాటికి ఉన్న ఇత్తడి గొళ్ళేల చప్పుడు పక్కింటి వాళ్లకు కూడా వినిపించేలా ఉండేది. 

ఆ ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టగానే ఒక రకమైన పాత టేకు కలప వాసన, కర్పూర పరిమళం కామాక్షిని పలకరించాయి. ఆ అంతుచిక్కని వైభవాన్ని చూసి ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది.

 లోపల వెండి గంగాళాలు, గోడల మీద పాతకాలపు పటాలు.. ఇవన్నీ చూస్తుంటే ఆమెకు ఏదో మాయా లోకంలోకి వచ్చినట్టు అనిపించింది. కానీ ఆ వైభవం వెనుక ఒక గడప దాటని బంధనం ఉందని ఆ చిన్నారికి అప్పుడు అర్థం కాలేదు.

కామాక్షి అత్తవారింట్లో అడుగుపెట్టిన కొత్తలో, ఆ ఇంటి నిగనిగలాడే కడప రాతి గడపలు ఆమెకు ఒక పెద్ద పరీక్షా వేదికల్లా అనిపించేవి. 

అత్తగారు..  ఆమె ఆ ఇంటిని నడిపించే ఒక అదృశ్య శక్తి. తెల్లటి నూలు చీర కట్టుకుని, నుదుటన వెడల్పాటి కుంకుమ బొట్టు పెట్టుకుని, ఇంటి నడిమధ్య అలికిన అరుగు మీద కూర్చుంటే.. ఒక మహారాణి తన సింహాసనం మీద కూర్చున్నట్టే ఉండేది. 

అత్తగారు ఎప్పుడూ గట్టిగా అరవడం కామాక్షి చూడలేదు. కానీ ఆమె చేతి గాజుల చప్పుడు వంటింట్లో వినిపిస్తే చాలు, పాలేర్లు, పనిమనుషులు ఎక్కడి పనులు అక్కడ చకచకా పూర్తి చేసేవారు.

 

వంటింట్లో కామాక్షికి మొదలైన శిక్షణ ఒక మౌన యుద్ధం లాంటిది. ఉదయాన్నే కోడి కూయకముందే లేవడం, దేవుడి గదిలో ఆవునెయ్యి దీపం వెలిగించడం, అత్తగారి మడి బట్టలు ఆరేయడం.. ఇవన్నీ ఆమె దైనందిన కృత్యాలు. 

వంటింట్లో ఉప్పు కొలత ఎంత ఉండాలి? కూర కోసే కత్తిపీట ఏ కోణంలో ఉండాలి? అన్నీ అత్తగారి కంటి చూపులే కామాక్షికి నేర్పాయి. 

ఒకసారి కూరలో ఉప్పు ఎక్కువైతే, అత్తగారు ఏమీ అనలేదు.. కానీ ఆ రోజు అన్నం ముట్టకుండానే లేచి వెళ్లిపోయారు. 

ఆ నిశ్శబ్దం కామాక్షికి వెయ్యి దెబ్బల కంటే ఎక్కువ తగిలింది. అప్పుడే ఆమెకు అర్థమైంది , ఈ ఇంట్లో మాట కంటే 'మర్యాద'కు ఎక్కువ విలువ ఉంటుందని.

 

పరందామం గారు రాత్రి వేళల్లో ఇంటికి వచ్చేవారు. ఆయన రాకకు ముందే ఇంట్లో ఒక రకమైన హడావుడి మొదలయ్యేది. 

ఆ రాక సందర్భంగా వంటింట్లో నెయ్యి తిరగమోత వాసనలు గుప్పుమనేవి. పరందామం గారు భోజనం చేస్తున్నప్పుడు కామాక్షి విసనకర్ర పట్టుకుని విసురుతుంటే, ఆయన ఎప్పుడూ ఆమె ముఖం వైపు తల ఎత్తి చూసేవారు కాదు. 

ఆయన మాటలన్నీ ఊరి పంచాయతీలు, రేగడి భూములు, కోర్టు వాయిదాల మీద ఉండేవి. "అన్నీ బాగున్నాయా?" అని ఆయన అడిగితే, అది కామాక్షి క్షేమం గురించి కాదు, ఇంటి పద్ధతులు సరిగ్గా సాగుతున్నాయా అని మాత్రమే.

 

పండుగలు వస్తే ఆ కోట లాంటి ఇల్లు కొత్త పెళ్లికూతురిలా ముస్తాబయ్యేది. చుట్టుపక్కల చుట్టాలందరూ తరలివచ్చేవారు. 

వంటింట్లో పిండివంటల ఘుమఘుమలు, అరుగుల మీద పేకాటలు, పెరట్లో పిల్లల కేకలు.. వీటన్నిటి మధ్య కామాక్షి ఒక యంత్రంలా తిరుగుతూ ఉండేది. 

అతిథికి మర్యాదలో లోటు రాకూడదని అత్తగారు ఇచ్చే ఆజ్ఞలను తూచా తప్పకుండా పాటించేది. అందరూ తిన్నాక, అర్ధరాత్రి వేళ వంటింట్లో మిగిలిన చల్లను తాగుతూ, ఆ అలిసిపోయిన శరీరంతో గదిలోకి వెళ్లేటప్పుడు.. కామాక్షికి తన బాల్యం ఎక్కడో ఆ గడపల అవతల ఆగిపోయినట్టు అనిపించేది.

 

కానీ, కాలక్రమేణా ఆమెకు ఆ జీవితమే అలవాటైపోయింది. అత్తగారు వృద్ధాప్యంతో మంచం పట్టినప్పుడు, ఆ ఇంటి తాళాల గుత్తి కామాక్షి నడుముకు చేరింది. 

అత్తగారు ఒకరోజు ఆమె చేయి పట్టుకుని, "కామాక్షీ.. ఈ ఇంటి గౌరవం ఇక నీ చేతుల్లో ఉంది" అని అన్నప్పుడు.. కామాక్షి కళ్లలో మొదటిసారి ఒక బాధ్యతతో కూడిన మెరుపు కనిపించింది. 

అప్పటి వరకు ఒక కోడలిగా ఉన్న ఆమె, ఇప్పుడు ఆ ఇంటికి పట్టాభిషేకం చేసుకున్న రాణిలా మారిపోయింది. అత్తగారు కాలం చేశాక, ఆ ఇంటి నిశ్శబ్దం కామాక్షికి ఒక ఆసరాగా మారింది. 

ఆమె నడకలో ఇప్పుడు అత్తగారి గాంభీర్యం, మాటలో పరందామం గారి స్పష్టత కనిపిస్తున్నాయి.

కామాక్షి జీవితం ఒక ప్రశాంతమైన నదిలా సాగిపోతోంది అనుకుంటున్న తరుణంలో.. విధి ఒక పెను తుపానులా విరుచుకుపడింది.

 

ఆ రోజు మధ్యాహ్నం ఎండ మండిపోతోంది. పెరట్లో కామాక్షి వరుగుల కోసం కోసిన మామిడి ముక్కలను ఎండలో పెడుతోంది. 

సరిగ్గా అప్పుడే ఊరి పొలిమేరల నుంచి ఒక అశుభ వార్త గాలిలో కలిసి ఆ కోట లాంటి ఇంటి ముంగిట్లోకి వచ్చి వాలింది. 

పరందామం గారు ప్రయాణిస్తున్న బండి రోడ్డు ప్రమాదానికి గురైందని, ఆయన ఇక లేరని తెలిసినప్పుడు.. కామాక్షి చేతిలోని పళ్లెం జారి నేలపాలైంది. 

ఆ ఇత్తడి పళ్లెం గడప మీద పడి చేసిన శబ్దం, ఆమె గుండెలో ఏదో శాశ్వతంగా విరిగిపోయిన శబ్దంలా వినిపించింది.

 

శవం ఇంటికి వచ్చింది. ఊరంతా తరలివచ్చింది. రోదనలు, సానుభూతి మాటలు.. కోట చుట్టూ జనం మూగారు. 

కామాక్షి మాత్రం ఒక శిలా విగ్రహంలా ఉండిపోయింది. కళ్లలో నీళ్లు సుడులు తిరుగుతున్నాయే తప్ప బయటకు రావడం లేదు. 

ఎందుకంటే, భర్త లేని లోకాన్ని ఊహించుకోవడం కూడా ఆమెకు చేతకాదు. ఆయన ప్రాణం పోయిందంటే, తన అస్తిత్వమే ప్రశ్నార్థకమైందని అర్థం చేసుకోవడానికి ఆమె ప్రాణం విలవిల్లాడిపోయింది.

 అంత్యక్రియల హడావుడి ముగిసింది. దినవారాలు గడిచాయి. కాలక్రమేణా ఆ ఓదార్పులు నిశ్శబ్దంగా చల్లారిపోయాయి. జనమంతా తమ తమ జీవితాల్లోకి వెళ్లిపోయారు. ఆ పెద్ద ఇంట్లో, ఆ నిశ్శబ్దపు గదుల్లో కామాక్షి ఇప్పుడు ఒంటరిది.

 

కానీ, అసలు యుద్ధం అప్పుడే మొదలైంది.

 

ఒక ఉదయం, ఇంటి ముందు అపరిచిత వ్యక్తుల గొంతులు వినిపించాయి. వాళ్ల మాటల్లో మునుపటి గౌరవం లేదు, కేవలం కరకుదనమే ఉంది. అప్పుల వాళ్లు. వాళ్లు లోపలికి వస్తుంటే, నిన్నటి వరకు వంగి నమస్కరించిన పాలేర్లు తలలు దించుకుని పక్కకు తప్పుకున్నారు.

 పరందామం గారికి ఉన్న రహస్య అలవాట్లు, తీరని వ్యసనాలు, పేకాటలో పోగొట్టుకున్న భూములు, సంతకాలు పెట్టి తెచ్చిన అప్పుల పత్రాలు.. ఒక్కొక్కటిగా గుమ్మం ముందు వచ్చి పడ్డాయి. ఆ దెబ్బకు కామాక్షి అహంకారం కుప్పకూలిపోయింది.

 

ఆ పత్రాల్లో ఉన్న సంఖ్యలు, వడ్డీల లెక్కలు కామాక్షికి ఒక అపరిచిత భాషలా అనిపించాయి. ఎందుకంటే ఆమె ఎప్పుడూ ఖాతా పుస్తకాలు చూడలేదు, పెన్ను పట్టుకోలేదు. "అన్నీ ఆయనే చూసుకుంటారు కదా" అన్న అంధ విశ్వాసంతోనే గడప లోపల తన లోకాన్ని నిర్మించుకుంది. 

ఇప్పుడు ఆయనే లేరు.. చేతిలో ఉన్న కాగితాల్లో ఏముందో చెప్పే మనిషి లేడు.

 

"అమ్మా.. అయ్యగారు ఈ భూమి మీద అప్పు తెచ్చారు, ఇదిగో ఆయన వేసిన సంతకం. ఇప్పుడు ఈ ఇల్లు, పొలం మాకే చెందుతాయి" అని ఒక వడ్డీ వ్యాపారి గర్వంగా పత్రాన్ని ఊపుతుంటే, కామాక్షికి ఆ అక్షరాలు వెక్కిరిస్తున్నట్లు అనిపించాయి. 

చదువు లేకపోవడం ఒక లోటని ఆమెకు అప్పుడే తెలిసింది. అక్షరం రాని అశక్తత ఎంత భయంకరంగా ఉంటుందో ఆ క్షణం ఆమెకు బోధపడింది. 

కళ్లముందు ఉన్న పత్రాల్లో ఎవరు నిజం చెబుతున్నారో, ఎవరు మోసం చేస్తున్నారో గ్రహించలేకపోయింది. ఎదురు తిరిగి ఒక్క ప్రశ్న అడిగే ధైర్యం కూడా ఆమెకు రాలేదు. 

ఎందుకంటే, చిన్నప్పటి నుంచి ఆమెకు 'వినడం' నేర్పారు.. ఎదురు చెప్పడం కాదని నూరిపోశారు. ఆ నిశ్శబ్దమే ఇప్పుడు ఆమె పాలిట శాపంగా మారింది.

 

చూస్తుండగానే పెరట్లోని ఆవులను తోలుకుపోయారు. బీరువాలోని నగలు తాకట్టు గదుల్లో బందీలయ్యాయి. 

నిన్నటి వరకు రాజసం ఉట్టిపడిన ఆ గదులు, ఇప్పుడు వెక్కిరిస్తున్నట్లుగా ఖాళీగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆ శూన్యం ఆమె మనసులోని నిస్సహాయతను పదే పదే గుర్తు చేస్తోంది. 

ఆమె ఏడవలేదు.. కానీ ఆమె మనసులో ఒక రగిలే వేదన మొదలైంది. ఆ వేదనలోంచే ఒక ప్రశ్న ఉదయించింది—"నేను ఎందుకు చదువుకోలేదు?"

ఒకప్పుడు ఆ ఇంటి మహారాణిగా, కేవలం గాజుల చప్పుళ్ళతోనే పాలేర్లను శాసించిన కామాక్షి.. ఇప్పుడు అదే ఇంటి గుమ్మం దాటి అపరిచిత లోకంలోకి అడుగుపెట్టాల్సి వచ్చింది. 

ఒకప్పుడు పట్టుచీరల పరుసవేదితో మెరిసిన ఆమె పాదాలు, ఇప్పుడు కోర్టుల మురికి మెట్లు ఎక్కడం విధి చేసిన వింత నాటకం. 

కోర్టు హాలులో నిలబడ్డప్పుడు ఆమెకు ఆ వాతావరణం ఒక భయంకరమైన అడవిలా అనిపించింది. నల్ల కోట్లు వేసుకున్న లాయర్లు, ఎడతెగని వాదనలు, గుమస్తాల విసుర్లు.. వీటన్నిటి మధ్య కామాక్షి ఒక గాయపడిన పక్షిలా కుంచించుకుపోయింది.

 

ఒకప్పుడు ‘కరణం గారి భార్య’ అంటూ వంగి వంగి దండాలు పెట్టిన నోళ్లే, ఇప్పుడు అధికారుల కుర్చీల్లో కూర్చుని ‘ఏయ్.. ఇక్కడ సంతకం పెట్టు’ అంటూ గర్వంగా ఆదేశిస్తున్నాయి.

 ఆ కాగితాల మీద ఏముందో ఆమెకు తెలియదు. అది ఆమె ప్రాణాల మీదకు తెస్తుందో, లేక ఉన్న గూడును చెరిపేస్తుందో అర్థం కాని స్థితి. 

సంతకం పెట్టమన్న ప్రతిచోటా ఆమె వేలిముద్ర వేస్తుంటే, ఆ నల్లటి సిరా చుక్క ఆమె బతుకుపై పడ్డ మచ్చలా అనిపించేది. 

గౌరవం కనుమరుగైన చోట, అక్షరం రాని అశక్తత ఎంత క్రూరంగా ఉంటుందో ఆమెకు అప్పుడు బోధపడింది.

 

రాత్రిళ్లు నిద్ర ఆమెకు దూరమైంది. కిటికీలోంచి లోపలికి వచ్చే వెన్నెల కూడా ఆమెను వెక్కిరిస్తున్నట్లు ఉండేది. 

పగళ్లు భారంగా, సుదీర్ఘంగా సాగేవి. ఒక ఏకాంత క్షణంలో అద్దం ముందు నిలబడినప్పుడు, ఆమెకు తన ముఖమే ఒక అపరిచిత చిత్రంలా అనిపించింది. 

ఆ కళ్లలో నిన్నటి రాజసం లేదు, ఆశ లేదు.. ఉన్నదల్లా బాధ్యతలు గీసిన గాయాల గుర్తులు మాత్రమే.

 "నేను ఎందుకు చదవలేదు?" అన్న ప్రశ్న ఆమె గొంతులో పదే పదే మెదిలేది. కానీ, ఆ ప్రశ్న అడిగే హక్కును కూడా సమాజం ఆమెకు ఎప్పుడో దూరం చేసింది. "అడపిల్ల చదువుకుని ఏం చేస్తుంది? అరిటాకులు కడగడానికా?" అన్న ఆనాటి వెక్కిరింతలే ఇప్పుడు ఆమెను అనాథను చేశాయి.

 

అయితే, కామాక్షి ఓడిపోవడానికి సిద్ధంగా లేదు. తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం కూలిపోయినా, తనలోని 'స్త్రీ' ఇంకా సజీవంగానే ఉంది. 

వణుకుతున్న చేతులతోనే ఆమె పాత కుట్టు మిషన్ తీసింది. ఒకప్పుడు తన కోసమే బట్టలు కుట్టించుకున్న ఆ చేతులు, ఇప్పుడు లోకం కోసం కుట్టుపని నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టాయి.

 ముసలితనంలో కళ్లు మసకబారుతున్నా, పట్టు వదలకుండా సూదిలో దారం ఎక్కించింది. చిన్నపాటి కుట్టుపని, పూజగదిలో వాడే వత్తులు తయారు చేయడం, ఊరి విందులకు విస్తరాకులు కుట్టడం.. ఇవే ఆమె కొత్త సామ్రాజ్యం. 

ఇదంతా కేవలం పొట్టకూటి కోసం కాదు.. తన ఆత్మగౌరవం ఆఖరి శ్వాస వరకు పరాయివాడి ముందు మోకరిల్లకూడదన్న పట్టుదల కోసం.

 

ఒక ఉదయం.. ఇంటి అరుగు మీద కూర్చుని వత్తులు చేస్తున్న కామాక్షి కళ్లు వీధిలోకి వెళ్లాయి. చేతిలో పుస్తకాలు పట్టుకుని, గలగలా నవ్వుతూ బడికి వెళ్తున్న ఆడపిల్లలు కనిపించారు. 

వారిని చూస్తుంటే ఆమె కళ్లు చెమర్చాయి. అది వారిపై ఉన్న అసూయ కాదు.. "నా అక్షరాలను ఈ గడపలు మింగేసినట్టు, వారి రెక్కలను ఈ సమాజం కత్తిరించకూడదు" అన్న నిశితమైన ఆశ. 

చదువు అంటే కేవలం ఉద్యోగం కోసం కాదు, అది తనను తాను కాపాడుకునే కవచం అని ఆమెకు తన జీవితం నేర్పిన పాఠం.

 

కథాంతంలో కామాక్షి గెలిచిందా? అంటే.. లోకం ఇచ్చే పతకాలు ఆమెకు దక్కకపోవచ్చు. 

కానీ, ఓడిపోయిందా? అంటే.. అస్సలు కాదు. 

తల వంచకుండా బతకడమే అసలైన గెలుపు అని ఆమె నిరూపించింది. కామాక్షి కథ ఏ వార్తల్లోనూ రాదు.. కానీ, గడప దాటలేక ఆగిపోయిన ప్రతి ఆడబిడ్డ నిట్టూర్పులోనూ ఆమె పోరాటం సజీవంగానే ఉంటుంది.

-అనూష తటవర్తి