✍ రచన: భద్రిరాజు తటవర్తి
ఆ ఊరి పొలిమేరల్లో ఉన్న ఆ రెండు ఎకరాల మామిడి తోటకి, రామయ్యకి ఉన్న బంధం ఈనాటిది కాదు.
అది పేగు బంధం కంటే బలమైనది. ఆ మట్టిలో రామయ్య తండ్రి చెమట ఉంది, తాతల పాదముద్రలు ఉన్నాయి.
పచ్చని ఆకులు గాలికి ఊగుతుంటే, తన పూర్వీకులు తనతో మాట్లాడుతున్నట్టే అనిపించేది రామయ్యకి.
అది ఒకప్పటి మాట. ఇప్పుడు ఆ ఊరు ఊరులా లేదు. నగరం కోరలు చాచి, పల్లెను మింగేసింది. పచ్చని పొలాలు ప్లాట్లుగా మారాయి. కాలువలు మురికి కూపాలుగా మారాయి.
మనుషుల మధ్య అనుబంధాలు "చదరపు గజాల" లెక్కల్లోకి మారిపోయాయి.
"నాన్నా! ఇంకెన్నాళ్ళు ఆ మట్టిని పట్టుకుని వేలాడతావ్? పక్కన నర్సింహారెడ్డి తన మూడెకరాలు అమ్మేసి, సిటీలో రెండు ఫ్లాట్లు, చేతిలో కోటి రూపాయలు తో దర్జాగా బతుకుతున్నాడు.
మనకెందుకు ఈ చాకిరీ? రేట్లు బాగున్నప్పుడే అమ్మేద్దాం..." రామయ్య కొడుకు రవి, పట్నం నుంచి వచ్చినప్పుడల్లా ఇదే మాట.
రామయ్య మౌనంగా ఉండేవాడు. రవికి ఆ మట్టి వాసన తెలియదు. చిన్నప్పటి నుంచి హాస్టళ్లలో చదివాడు. వాడికి ఆ నేల అంటే కాళ్ళకు అంటుకునే బురద మాత్రమే. కానీ రామయ్యకి అది అమ్మ ఒడి.
"ఒరేయ్ రవి... ఈ చెట్లు నా బిడ్డల్రా. నీకంటే ముందే వీటిని పెంచా. ఆ వేపచెట్టు కింద మీ అమ్మ ఆఖరి శ్వాస విడిచింది. ఆ తూర్పు మూల ఉన్న బావి మీ తాత తవ్వించాడు. ఇవన్నీ అమ్మేసి, ఆ కాగితం ముక్కలతో నేనేం చేసుకోవాలిరా?" అని రామయ్య అడిగినప్పుడల్లా, రవికి చిరాకు వచ్చేది.
"అమ్మ సెంటిమెంట్లు ఆపేయ్ నాన్నా! అభివృద్ధిని అడ్డుకోలేం. రేపు ప్రభుత్వం రోడ్డు విస్తరణ అని లాక్కుంటే చిల్లిగవ్వ రాదు. ఇప్పుడు అమ్మితే మన భవిష్యత్తు బాగుంటుంది. నా పిల్లల చదువులు, నీ ఆరోగ్యం... అన్నీ సెటిల్ అవుతాయి."
రోజులు గడిచేకొద్దీ ఒత్తిడి పెరిగింది. చుట్టుపక్కల పొలాలన్నీ అపార్ట్మెంట్లుగా మారిపోయాయి. రామయ్య తోట ఒక్కటే ఆ కాంక్రీట్ అడవిలో ఒంటరిగా మిగిలిన పచ్చని ద్వీపంలా ఉండేది. చివరకు, మనవడి చదువు పేరు చెప్పి, సెంటిమెంట్ అస్త్రం ప్రయోగించి, రవి ఆ పొలాన్ని అమ్మించేందుకు రామయ్యను ఒప్పించాడు.
రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసులో సంతకం పెడుతున్నప్పుడు రామయ్య చేతులు వణికాయి. అది కేవలం సంతకం కాదు, తన మరణ శాసనం అని అతనికి తెలుసు. ఆఫీసర్ "తాతా! త్వరగా కానివ్వు, వెనక జనం ఉన్నారు" అని గద్దించినప్పుడు, కళ్ళలో నీళ్లు సుడులు తిరుగుతుండగా, చూపుడు వేలిని ఇంకు ప్యాడ్లో అదిమి, తెల్ల కాగితంపై తన ఆత్మను అంటించాడు.
డబ్బులు వచ్చాయి. రవి చాలా సంతోషించాడు. రామయ్యను పట్నంలోని తన అపార్ట్మెంట్కు తీసుకెళ్లాడు. "నాన్నా! ఇక్కడ నీకు ఏ లోటూ ఉండదు. ఏసీ గది, మంచి భోజనం, టీవీ... హాయిగా రెస్ట్ తీసుకో," అన్నాడు రవి.
కానీ రామయ్యకి ఆ నాలుగు గోడల మధ్య ఊపిరి ఆడేది కాదు. బాల్కనీలో నిలబడి చూస్తే, ఎదురుగా మరో అపార్ట్మెంట్ గోడ తప్ప ఆకాశం కనిపించేది కాదు. కిందకి చూస్తే కార్ల రొద. మట్టి వాసన లేదు, పక్షుల కిలకిలారావాలు లేవు. ఆ ఇల్లు అతనికి బంగారు పంజరంలా అనిపించేది. రోజులు గడుస్తున్నా రామయ్య మనసు ఆ రెండు ఎకరాల చుట్టూనే తిరిగేది.
ఒక రోజు రవికి చెప్పకుండా బస్సు ఎక్కి పాత ఊరికి వెళ్ళాడు. గుండె గబగబా కొట్టుకుంటోంది. తన తోటను చూడాలన్న ఆతృతతో అడుగులు వేగంగా పడ్డాయి.
కానీ అక్కడికి వెళ్ళాక రామయ్య గుండె పగిలిపోయింది.
తన పొలం చుట్టూ ఇప్పుడు ఎత్తైన కాంపౌండ్ వాల్ వెలిసింది. లోపల భారీ యంత్రాలు (JCBs) గర్జిస్తున్నాయి. తను ప్రాణంలా పెంచుకున్న మామిడి చెట్లు నేలకూలి ఉన్నాయి. వాటి వేర్లు తెగి, ఎర్రటి మట్టిలో అనాథ శవాల్లా పడి ఉన్నాయి. తన భార్య జ్ఞాపకం ఉన్న వేపచెట్టు స్థానంలో ఇప్పుడు సిమెంట్ పిల్లర్లు మొలిచాయి. ఆ దృశ్యం చూసి రామయ్య అక్కడే కుప్పకూలిపోయాడు. తన శరీరంలోని నరాలు తెగిపోతున్నంత బాధ.
కొన్ని నెలల తర్వాత... అక్కడ "గ్రీన్ మెడోస్ లగ్జరీ అపార్ట్మెంట్స్" (Green Meadows Luxury Apartments) వెలిశాయి. పేరులో మాత్రమే "గ్రీన్" ఉంది. లోపలంతా కాంక్రీట్ సామ్రాజ్యం.
రామయ్యకు పట్నంలో ఉండటం నరకంలా ఉంది. "నేను ఊళ్ళోనే ఉంటానురా, ఏదో ఒక చిన్న పని చూసుకుంటాను," అని కొడుకుతో గొడవపడి మరీ వచ్చేశాడు. ఊర్లో ఉండలేక, ఆ అపార్ట్మెంట్ వైపే రోజూ వెళ్ళేవాడు. తన ప్రాణం అక్కడే ఉంది కదా!
విధి విచిత్రం! ఆ అపార్ట్మెంట్ అసోసియేషన్ వాళ్ళు సెక్యూరిటీ గార్డుల కోసం వెతుకుతున్నారు. రామయ్య వయసు కొంచెం ఎక్కువైనా, ఆ ఊరి మనిషే కాబట్టి నమ్మకంగా ఉంటాడని పనిలో పెట్టుకున్నారు.
ఏ మట్టికి తను ఒకప్పుడు రాజుగా బతికాడో, అదే మట్టిలో ఇప్పుడు కాపలాదారుగా మారాడు రామయ్య.
బూడిద రంగు యూనిఫాం, కాళ్ళకు బూట్లు, చేతిలో ఒక లాఠీ. ఇదీ ఇప్పుడు రామయ్య వేషం. గేటు దగ్గర స్టూల్ వేసుకుని కూర్చోవాలి. లోపలికి వచ్చే కార్లకు సెల్యూట్ కొట్టాలి. ఆ కార్లలో వచ్చేవారు ఎవరూ ఆ మట్టి వాసన తెలిసిన వాళ్ళు కాదు. వాళ్ళంతా సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్లు, వ్యాపారస్తులు. వాళ్ళకు రామయ్య ఒక ముసలి వాచ్మెన్ మాత్రమే.
రామయ్యకు ప్రతిరోజూ ఒక నరకం. తను నాగలి పట్టిన చేతులతో ఇప్పుడు గేటు తీయాలి. తను స్వేచ్ఛగా తిరిగిన నేల మీద ఇప్పుడు వేరేవాళ్ళ అనుమతితో నడవాలి.
ఒక ఆదివారం ఉదయం...
అపార్ట్మెంట్ పార్కులో (అది ఒకప్పుడు రామయ్య తండ్రి తవ్విన బావి ఉన్న ప్రదేశం) ఒక ఖరీదైన కారు ఆగింది. అందులోంచి ఒక పదేళ్ల పిల్లవాడు దిగాడు. వాడు చేతిలో ఉన్న ఫుట్బాల్తో ఆడుకుంటూ, పక్కనే అలంకారానికి పెట్టిన పూల కుండీల వైపు వెళ్ళాడు. అక్కడ ఒక చిన్న గన్నేరు మొక్క ఉంది. దానికి ఒకే ఒక్క పువ్వు పూసింది.
ఆ పువ్వును చూడగానే రామయ్యకు తన మనవరాలు గుర్తొచ్చింది. పరుగున వెళ్లి, "బాబు! ఆ పువ్వును కోయకు నాయనా... అది చెట్టుకి ఉంటేనే అందం," అని ఆప్యాయంగా చెప్పాడు.
ఆ పిల్లవాడు రామయ్య వైపు వింతగా చూశాడు. "నీకెందుకు? మా నాన్న ఈ ఫ్లాట్ కొన్నాడు. ఈ గార్డెన్ మాది. నా ఇష్టం," అంటూ ఆ పువ్వును చిదిమేసి, నేలకేసి కొట్టాడు.
రామయ్య గుండెలో ఏదో గుచ్చినట్టయింది. ఆ మొక్కను తానే స్వయంగా నాటాడు. ఆ పిల్లవాడికి చెప్పలేడు... 'ఒరేయ్, ఈ నేల నాదిరా! ఈ మట్టిలో నా రక్తం ఉంది' అని.
అంతలో ఆ పిల్లవాడి తండ్రి బాల్కనీలోంచి చూసి గట్టిగా అరిచాడు. "ఏయ్ వాచ్మెన్! ఏం చేస్తున్నావ్ అక్కడ? పిల్లోడిని ఎందుకు భయపెడుతున్నావ్? నీ పని గేటు దగ్గర, గార్డెన్లోకి రావొద్దని చెప్పాను కదా!"
రామయ్య తల వంచుకున్నాడు. "బాబూ... పువ్వు కోస్తుంటే..." అని నసిగాడు.
"నువ్వు మాకు నీతులు చెప్పక్కర్లేదు. నెలకు జీతం ఇస్తుంది మేమే, గుర్తుంచుకో! మర్యాదగా వెళ్లి గేటు దగ్గర నిలబడు," ఆ యజమాని గొంతులో అధికారం, చులకన భావం స్పష్టంగా వినిపించాయి.
రామయ్య నెమ్మదిగా వెనక్కి తిరిగాడు.
ఆ రోజు రాత్రి...
డ్యూటీ ముగిసింది. అందరూ నిద్రపోయారు. రామయ్య మాత్రం నిద్రపోలేదు. టార్చ్ లైట్ వేసుకుని, అపార్ట్మెంట్ వెనక వైపు ఉన్న చిన్న ఖాళీ స్థలానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ సిమెంట్ రోడ్డు పక్కన, కొంచెం మట్టి కనిపిస్తోంది.
రామయ్య జేబులోంచి ఒక చిన్న మామిడి టెంక ని తీశాడు. అది ఒకప్పటి తన మామిడి తోటలోని పండు ది.
మోకాళ్ళ మీద కూర్చుని, ఆ గట్టిపడిన నేలను తన చేతులతో తవ్వడం మొదలుపెట్టాడు. చేతి వేళ్లకు రాళ్లు గుచ్చుకుంటున్నాయి. రక్తం వస్తోంది. అయినా రామయ్య ఆపలేదు. ఒక చిన్న గుంత తీశాడు. ఆ మామిడి టెంక ను అందులో పాతిపెట్టాడు. తన వాటర్ బాటిల్లో మిగిలిన గుక్కెడు నీళ్ళను పోశాడు.
"పెరుగు తల్లీ... నువ్వైనా బతుకు. నీ నీడలో అయినా మా తాతల ఆత్మలు సేద తీరుతాయి," అని మనసులోనే అనుకున్నాడు.
ఆ చల్లని రాత్రిలో, కోట్లాది రూపాయల విలువైన ఆ గేటెడ్ కమ్యూనిటీలో, ఆస్తిపరులంతా గాఢ నిద్రలో ఉండగా... సర్వం కోల్పోయిన ఒక ముసలి రైతు, ఆ మట్టిని తడిమి చూసుకుంటూ కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నాడు.
రామయ్యకి ఇప్పుడు అర్థమైంది. మనిషికి ఆస్తిని అమ్ముకునే హక్కు ఉంటుంది కానీ, జ్ఞాపకాలను అమ్ముకునే శక్తి ఉండదని.
తను సంతకం పెట్టింది కాగితాల మీద కాదు, తన సొంత ఉనికి మీద అని.
తెల్లారింది.
కొత్త షిఫ్ట్ వాచ్మెన్ వచ్చాడు. గేటు దగ్గర రామయ్య లేడు. స్టూల్ మీద అతని టోపీ, లాఠీ మాత్రమే ఉన్నాయి. "ఏమయ్యా, ముసలాయన ఎక్కడ?" అని అడిగాడు సూపర్వైజర్ ని.
ఎవరూ గమనించలేదు. అపార్ట్మెంట్ వెనుక, కొత్తగా నాటిన మామిడి టెంక పక్కన, మట్టిని ఒడిసి పట్టుకుని రామయ్య మౌనంగా శాశ్వత నిద్రలోకి జారుకున్నాడని.
అతని కళ్ళలో నీటి చారలు ఇంకా ఆరలేదు. అతని చేతిలో గుప్పెడు మట్టి గట్టిగా బిగించి ఉంది.
సొంత గూటిలో పరాయివాడిగా బతకలేక, ఆ మట్టిలోనే మళ్ళీ కలిసిపోయాడు ఆ "కాపలాదారు".
ఆకాశంలో సూర్యుడు ఉదయిస్తున్నాడు. కానీ ఆ అపార్ట్మెంట్ నీడలో, ఒక రైతు ఆత్మ మాత్రం ఎప్పటికీ అస్తమించని సూర్యుడిలా మిగిలిపోయింది.
*** *** ***
మట్టిని నమ్ముకున్న వాడికి, ఆ మట్టి తప్ప వేరే గమ్యం ఉండదు. అభివృద్ధి పేరుతో మనం కోల్పోతున్నది కేవలం భూమిని మాత్రమే కాదు, మన మూలాల్ని కూడా.
ఇవి కూడా చదవండి
Post a Comment